Thursday, April 24, 2008

Η εκλαϊκευμένη επιστήμη ΔΕΝ είναι επιστήμη

Όλοι όσοι γράφουν κάτι που πραγματεύεται τις σχέσεις επιστήμης-τεχνολογίας-κοινωνίας, ξεκινάνε πάντα με τη φράση "Στην εποχή μας η επιστήμη δυστυχώς μπλα μπλα μπλα...". Η προσέγγιση αυτή, κατάλοιπο πλύσης εγκεφάλου απο τεχνοφοβικά σχολικά εκθεσιολόγια, είναι κολλοσιαίας ηλιθιότητας, αφού αγνοεί τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά της επιστημονικής σκέψης.

  Η πικρή αλήθεια είναι οτι η επιστήμη δεν ήταν ποτέ προσβάσιμη στον πολύ κόσμο. Είτε για οικονομικούς λόγους ήταν προνόμιο της αριστοκρατίας, είτε για τεχνικούς δεν μπορούσε να διαδοθεί, είτε επειδή πολύ απλά η επιστήμη δεν μπορεί να γίνει κτήμα του απλού κόσμου.

  Το τελευταίο απο τα παραπάνω έρχεται να το διορθώσει η μόνιμη γάγγραινα του ορθού λόγου, η λεγόμενη "εκλαϊκευμένη επιστήμη". Παιρνει πολλές μορφές: απο την πιο "αθώα" πχ την pop-φιλοσοφία ταινιών τύπου Matrix, μέχρι και ναζιστική προπαγάνδα για ανωτερότητα φυλών με βάση εμπειρική ανθρωπολογία. Μπορεί να είναι η lifestyle επιστήμη, δηλαδή το γνωστό απο την τηλεόραση "έρευνες έδειξαν..." χωρίς να αναφέρεται πουθενά που και πώς, και φυσικά το συμπέρασμα της έρευνας είναι πάντα κάτι τσιτάτο, πχ η επίδραση του ανθρώπινου σπέρματος στο δέρμα ή το πόσο βοηθάει το στήθος τις γυναίκες για επαγγελματική ανέλιξη.

  Το χειρότερο φυσικά απο όλα, είναι η politically correct επιστήμη. Το βλέπω σε τεράστιο βαθμό εδώ στην Ελλάδα, απο τα διάφορα άρθρα ή βιβλία που γράφουν επιστήμονες. Για κάποιο λόγο, έχουν μια ΠΕΡΙΕΡΓΗ τάση, να προσπαθούν να τα έχουν καλά με όλους: θρησκόληπτους, μεταφυσικούς, ακροδεξιούς, κουμμουνιστές και δε συμμαζεύεται.

  Για παράδειγμα χθες προσπαθούσα να διαβάσω το πασίγνωστο βιβλίο του δρος Γραμματικάκη "η Κόμη της Βερενίκης".  Στην 2η-3η σελίδα, σαν κεραμύδα στο κεφάλι μου, βλέπω την εξής πρόταση του: "η επιδίωξη της κατανοήσεως του σύμπαντος γίνεται όλο και περισσότερο με επιστημονικούς τρόπους, χωρίς αυτό να είναι κατ'ανάγκη θετικό"
  Δηλαδή τί; όταν πιστεύαμε στο ανθρωποκεντρικό μοντέλο και σε ότι άλλο παραμυθάκι μας βόλευε ήταν καλά;;; Να αρχίσουμε να σκάμε μπάφους και να λέμε ότι χριστιανομουσουλμανικό μας κατέβει; Ή μήπως να θυσιάζουμε παιδάκια όπως οι Ίνκας να καλοπιάσουμε τους θεούς;
  Μπράβο σου ρε καθηγητά!!! Εσύ που εκπροσωπείς την Επιστήμη, θα έπρεπε τουλάχιστον να σέβεσαι το ότι άνθρωποι εξοντώθηκαν απο Ιερά Εξέταση κτλ για να ΒΓΑΛΟΥΝ επιτέλους τον ανορθολογισμό απο την παρατήρηση του κόσμου μας. Αλλά είπαμε! Μην προσβληθεί κανείς παπάς ή καμμιά γριούλα!

7 comments:

giorgos spiropoulos said...

Δεν θα έβαζα στο ίδιο καλάθι όλες της απόπειρες εκλαϊκευσης. Όταν γίνεται σωστά (βλ. Sagan, Dawkins, Hawking, Weinberg)είναι το βέλτιστο μέσο προσέγγισης του κοινού, που δυστυχώς από τα 60's και μετά ξανα άρχισε να γίνεται όλο και πιο προληπτικό. Εκλαϊκευση δεν σημαίνει απαραίτητα απλοποίηση.

Stormrider said...

θα συμφωνήσω απόλυτα μαζί σου, και σοβαρότατη παράλειψη που δεν ανέφερα ειδικά τον Dawkins, ο οποίος σίγουρα δεν κάνει διπλωματία σε όσα λέει...

rockordie said...

Πάρτε το χαμπάρι, ζούμε σε μια χώρα γεμάτη χριστιανοταλιμπάν.
Άντε να φεύγουμε όλοι για τον βορρά όπου τα πράγματα αλλάζουν σιγά σιγά.

vpapanik said...

@storm : etsi einai. den mporeis na vazeis sto idio kalathi ton sagan kai tis trixes apo.... thn plath tou.

@rod : les na mi gyrisw pote ? hdh arxise na me aresei.

giorgos spiropoulos said...

rockordie said...

Άντε να φεύγουμε όλοι για τον βορρά όπου τα πράγματα αλλάζουν σιγά σιγά.

-------------------------------------

Δυστυχώς το "όπισθεν ολοταχώς" (στο τρίπτυχο έθνος-παράδοση-ορθοδοξία) είναι μια από τις πολλές εκφάνσεις της απόρριψης του διαφωτισμού, που παρατηρείται τις τελευταίες δεκαετίες στον δυτικό κόσμο. Μπορεί στην ελλάδα να εκδηλώνεται ως ριζοσπαστικός συντηρητισμός, στην δύση (συμπεριλαμβανομένης και της σκανδιναβίας) όμως παίρνει επιπρόσθετη μορφή μεταμοντέρνου κυνισμού και μυστικισμού. Από την μια πλευρά παρατηρεί κανείς παράνοια απέναντι σε κάθε μορφή αυθεντίας; από την άλλη βλέπει το new age κίνημα (το οποίο έχει βιάσει την κβαντική μηχανική). Το πνεύμα του όχλου φτύνει ότι καλό είχε η δύση στα μούτρα και το ανταλλάσει με την ανατολίτικη εκμηδένιση...

Stormrider said...

@rockordie
εγώ ελπίζω με το καλό απο Σεπτέμβρη να μαι ΠΟΛΥ βόρεια!

@vpapanik
Sagan, Hawking, Feynman κι όλοι αυτοί άθελα τους δημιούργησαν όλη αυτή τη τρελή μόδα "ο επιστήμονας κοντά στο λαό", αλλά συμφωνώ οτι αυτοί τουλάχιστον το κάνουν καλά

@σπυρόπουλος
συμφωνώ απόλυτα με τις παρατηρήσεις σου, είναι λες και η κοινή γνώμη έχει μία έμφυτη τάση φυγής απο τον ορθολογισμό

spooky said...

rockordie: Γιατί να φύγουμε εμείς και να αφήσουμε την Ελλάδα στους χριστιανοταλιμπάν και τους ΕΛ-λαδεμπόρους;